vi
en
ja
AI đang mở rộng mạnh mẽ trong khu vực công, mở ra cơ hội chuyển đổi ngành pháp luật. Tại Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2026, FPT giới thiệu hành trình AI-Powered Justice – kết hợp hạ tầng, dữ liệu, AI và hệ thống nghiệp vụ số nhằm nâng cao hiệu quả tiếp cận, xây dựng và thi hành pháp luật.
Sự kiện diễn ra trong hai ngày 18–19/8 tại Hà Nội, quy tụ các cơ quan quản lý, chuyên gia pháp lý, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi về những xu hướng mới trong lĩnh vực pháp luật. Tham gia với vai trò đơn vị công nghệ, FPT chia sẻ góc nhìn và kinh nghiệm thực tiễn trong ứng dụng AI vào xây dựng và thi hành pháp luật, đồng thời giới thiệu những nền tảng số đã được triển khai trong lĩnh vực này.
Từ nền tảng số đến hệ sinh thái AI-Powered Justice
Tại khu vực triển lãm, đại diện FPT vinh dự đón tiếp Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cùng đoàn đại biểu, giới thiệu hành trình AI-Powered Justice và định hướng phát triển các giải pháp AI thế hệ mới trong lĩnh vực pháp luật.
Hành trình này được xây dựng trên nền tảng những hệ thống số đã được FPT triển khai cùng Bộ Tư pháp, bao gồm Cổng Pháp luật Quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, Nền tảng số Thi hành án dân sự và giải pháp hỗ trợ soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật.
Song song với việc xây dựng hạ tầng và số hóa dữ liệu, FPT phát triển các AI Agents và nền tảng AI tra cứu văn bản cho các bộ, ngành. Các giải pháp có khả năng tùy biến theo dữ liệu, quy trình và nghiệp vụ riêng của từng đơn vị, từng bước đưa AI vào những công việc pháp lý có tính lặp lại, khối lượng lớn hoặc đòi hỏi xử lý và tra cứu nhiều nguồn thông tin.
Những kết quả bước đầu cho thấy quy mô của quá trình chuyển đổi số pháp luật: hơn 170.000 văn bản đã được số hóa vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật; Cổng Pháp luật Quốc gia ghi nhận gần 12 triệu lượt truy cập chỉ sau 8 tháng; giải pháp hỗ trợ soạn thảo văn bản đang phục vụ hơn 12.600 tài khoản. Trong khi đó, trợ lý ảo tại Bộ Tài chính đã xử lý 500.000 tài liệu chỉ sau một tháng thử nghiệm, cho thấy tiềm năng của AI trong việc khai thác kho dữ liệu pháp lý quy mô lớn.
Những nền tảng này tạo thành lớp hạ tầng quan trọng để AI có thể tiếp tục được tích hợp sâu hơn vào các nghiệp vụ pháp luật, từ tra cứu và tiếp cận thông tin đến soạn thảo, thực thi và đánh giá chính sách.
AI trong pháp luật: Từ hỗ trợ người dân đến tối ưu vận hành Chính phủ và doanh nghiệp
Một trong những nội dung nổi bật tại Diễn đàn là tham luận “AI Legal Services for Citizens and Enterprises” của Tiến sĩ Trần Thế Trung – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ FPT, Phó Giám đốc Khối Sản phẩm AI, FPT Smart Cloud, Tập đoàn FPT.
Từ góc nhìn công nghệ, ông Trung mở rộng cách tiếp cận về AI trong pháp luật: thay vì chỉ được xem như một công cụ tự động hóa, AI có thể trở thành một lớp năng lực mới, hỗ trợ xuyên suốt hệ sinh thái pháp luật – từ người dân, doanh nghiệp đến các cơ quan Chính phủ.
Thu hẹp khoảng cách tiếp cận công lý cho người dân
Với người dân, một trong những bài toán quan trọng của AI là thu hẹp “justice gap” – khoảng cách tiếp cận công lý. Đây là khoảng cách giữa một hệ thống pháp luật ngày càng phức tạp và nhu cầu tiếp cận thông tin, dịch vụ pháp lý của người dân.
AI có thể hỗ trợ người dân tìm kiếm và hiểu thông tin pháp luật, tra cứu quy định liên quan, hỗ trợ thực hiện một số thủ tục hành chính và giải quyết những vấn đề pháp lý đơn giản. Khi thông tin pháp luật trở nên dễ tiếp cận hơn, người dân có thêm công cụ để chủ động tìm hiểu quyền, nghĩa vụ và các quy định liên quan đến vấn đề mình đang gặp phải.
Đặc biệt, các AI Agents có khả năng tương tác bằng ngôn ngữ tự nhiên có thể trở thành một lớp giao diện mới giữa người dân và hệ thống pháp luật, giúp quá trình tìm kiếm thông tin trở nên trực quan và thuận tiện hơn.
Tăng hiệu quả quản trị pháp lý cho doanh nghiệp
Đối với doanh nghiệp, AI mở ra cơ hội tự động hóa nhiều tác vụ pháp lý vốn tiêu tốn đáng kể thời gian và nguồn lực, từ rà soát tài liệu, quản lý hợp đồng đến theo dõi tuân thủ và nhận diện rủi ro.
Tại Diễn đàn, ông Trần Thế Trung giới thiệu FPT LegalOS – nền tảng AI pháp lý toàn diện, cùng case study ứng dụng AI hỗ trợ xử lý kiện tụng tại một ngân hàng Việt Nam.
Trong mô hình này, FPT AI Agents được ứng dụng để tự động hóa quy trình theo dõi và xử lý thông tin xuyên suốt, từ cảnh báo, báo cáo đến phân tích toàn trình. Thay vì xử lý từng tác vụ riêng lẻ, AI Agents có thể kết nối nhiều bước trong quy trình, giúp đội ngũ pháp chế giảm tải công việc thủ công và tập trung nhiều hơn vào những nhiệm vụ đòi hỏi chuyên môn và phán đoán.
Đây cũng là bước chuyển từ AI hỗ trợ tác vụ sang AI tham gia vào quy trình nghiệp vụ, trong đó các tác vụ có thể được phối hợp và tự động hóa theo mục tiêu được thiết lập.
Nâng cao hiệu quả vận hành trong khu vực công
Trong khu vực Chính phủ, tiềm năng của AI càng rõ nét khi các cơ quan phải xử lý khối lượng lớn văn bản, hồ sơ và quy định pháp luật.
AI có thể hỗ trợ đọc và phân tích tài liệu pháp lý từ hình ảnh, kiểm tra chất lượng thông tin, đối chiếu dữ liệu với tài liệu gốc và hỗ trợ cán bộ trong quá trình tìm kiếm, tổng hợp thông tin.
Tuy nhiên, ứng dụng AI trong lĩnh vực pháp luật không chỉ đặt ra bài toán về năng lực công nghệ, mà còn đòi hỏi những yêu cầu cao về tính minh bạch, khả năng kiểm chứng và trách nhiệm trong ra quyết định.
Theo đó, các kết quả do AI tạo ra cần đi kèm nguồn tham chiếu; nội dung do AI hỗ trợ cần được nhận diện rõ ràng; đồng thời hệ thống cần có khả năng giải thích cơ sở đưa ra kết quả. Quan trọng hơn, con người vẫn giữ vai trò kiểm tra, đánh giá và đưa ra quyết định cuối cùng.
Cách tiếp cận này giúp AI trở thành công cụ tăng cường năng lực cho cán bộ, thay vì thay thế vai trò của con người trong những quyết định pháp lý quan trọng.
Con người vẫn là trung tâm của hệ thống pháp luật AI
AI đang mở ra một phương thức mới để người dân tiếp cận pháp luật, doanh nghiệp quản trị rủi ro và cơ quan Nhà nước xử lý khối lượng công việc ngày càng lớn. Nhưng trong một lĩnh vực đòi hỏi độ chính xác, trách nhiệm và tính minh bạch cao như pháp luật, giá trị của AI không nằm ở việc thay thế con người.
Giá trị nằm ở khả năng tăng cường năng lực của con người – giúp con người tiếp cận nhiều dữ liệu hơn, xử lý thông tin nhanh hơn, phát hiện vấn đề sớm hơn và có thêm cơ sở để đưa ra quyết định.
Từ người dân đến doanh nghiệp và Chính phủ, AI vì thế đang từng bước trở thành một lớp năng lực mới của hệ sinh thái pháp luật. Và trong hành trình đó, công nghệ có thể thay đổi cách pháp luật được tiếp cận và vận hành, nhưng con người vẫn là trung tâm của những quyết định quan trọng.