Sáng ngày 10/4, sự kiện Exclusive AI Talk 2026 đã diễn ra, mang đến một bức tranh toàn cảnh nhưng cũng rất thực tế về cách AI đang tái định hình không gian làm việc trong doanh nghiệp. Không còn dừng lại ở câu chuyện xu hướng, các chia sẻ tại sự kiện đi thẳng vào bài toán mà nhiều tổ chức đang đối mặt: làm thế nào để biến AI từ “kỳ vọng công nghệ” thành “năng lực vận hành thực sự”.

Cuộc đua AI đang tăng tốc
Một trong những điểm đáng chú ý là bối cảnh thị trường đang tạo ra áp lực rất lớn, buộc doanh nghiệp phải hành động. Theo Gartner và The Wall Street Journal, tổng đầu tư AI toàn cầu dự kiến đạt khoảng 2,5 nghìn tỷ USD, trong khi 68% CEO vẫn tiếp tục tăng đầu tư vào AI trong năm 2026 – cho thấy AI không còn là một lựa chọn thử nghiệm, mà đã trở thành ưu tiên chiến lược.
Không chỉ dừng lại ở kỳ vọng, AI đang chứng minh giá trị thực tế trên quy mô toàn cầu. Kể từ khi ChatGPT ra mắt vào cuối năm 2022, các cổ phiếu liên quan đến AI đã đóng góp khoảng 75% tổng mức tăng của S&P 500, 80% tăng trưởng lợi nhuận và 90% tăng trưởng chi tiêu vốn. Điều này cho thấy AI không chỉ là một làn sóng công nghệ, mà đang trực tiếp thúc đẩy hiệu quả vận hành và biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, AI tạo ra một hiệu ứng cộng dồn rõ rệt. Ông Nguyễn Quốc Tuấn – CEO ScaleUp nhận định những doanh nghiệp bắt đầu sớm sẽ liên tục gia tăng lợi thế theo thời gian, trong khi những người đi trước ngày càng tăng tốc nhanh hơn so với phần còn lại. Đây cũng là lý do AI được xem là một cuộc chơi dài hạn – nơi các doanh nghiệp chờ đến khi ROI trở nên rõ ràng mới hành động sẽ dễ rơi vào thế bị động. Khi đó, chi phí của việc trì hoãn không chỉ là cơ hội bị bỏ lỡ, mà thậm chí còn lớn hơn cả chi phí đầu tư để triển khai ngay từ đầu.

Từ công cụ rời rạc đến AI Workspace – Bước chuyển chiến lược của doanh nghiệp
Chia sẻ tại sự kiện, ông Nguyễn Quang Minh – Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Đổi mới sáng tạo AI (AI Lab), FPT Smart Cloud, Tập đoàn FPT – đã làm rõ một hành trình “tiến hóa” khá điển hình trong cách doanh nghiệp ứng dụng AI. Ban đầu là việc sử dụng các công cụ AI công cộng một cách rời rạc và mang tính cá nhân. Tiếp theo là giai đoạn làm việc với các AI Agent riêng lẻ như những “nhân sự số” cho từng tác vụ cụ thể.

Tuy nhiên, giá trị thực sự chỉ bắt đầu mở rộng khi các doanh nghiệp chuyển sang mô hình AI Workspace – nơi nhiều AI Agent có thể phối hợp để xử lý các bài toán phức tạp hơn. Ở cấp độ cao hơn, mô hình multi-agent và autonomous AI cho phép các hệ thống không chỉ thực thi yêu cầu mà còn có khả năng tự suy luận, phân chia công việc và phối hợp với nhau để đạt mục tiêu chung.
Sự chuyển dịch này không chỉ là nâng cấp công nghệ mà còn là thay đổi cách doanh nghiệp vận hành.
Khi AI trở thành “nguồn lực lao động” mới trong doanh nghiệp
Một insight quan trọng được rút ra là AI đang dần mang những đặc điểm của một “nhân sự” hơn là một công cụ. Nó có thể đảm nhiệm công việc, phối hợp, thậm chí ra quyết định trong một số ngữ cảnh nhất định. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp hiện nay vẫn đang quản lý AI như một hệ thống IT, thay vì như một phần của cấu trúc tổ chức. Đây chính là điểm nghẽn khiến nhiều dự án AI dù được đầu tư lớn nhưng chưa tạo ra hiệu quả tương xứng. Nói cách khác, doanh nghiệp đang “dùng AI”, nhưng chưa “vận hành cùng AI”.
Các chuyên gia tại sự kiện nhấn mạnh rằng, để thu hẹp khoảng cách giữa đầu tư và hiệu quả, doanh nghiệp cần tiếp cận AI một cách toàn diện hơn. Theo BCG, ba trụ cột quyết định thành công của AI bao gồm thuật toán, nền tảng kỹ thuật và yếu tố con người – tổ chức – quy trình. Trong đó, yếu tố cuối cùng thường là điểm nghẽn lớn nhất. AI không thất bại vì “không đủ thông minh”, mà vì được triển khai trong một hệ thống chưa sẵn sàng để hấp thụ nó. Khi dữ liệu chưa sạch, quy trình chưa chuẩn hóa và con người chưa được chuẩn bị, AI dễ trở thành một lớp phức tạp bổ sung thay vì tạo ra hiệu quả.
Bài toán của Việt Nam: Tiềm năng lớn, nhưng thiếu use case tạo giá trị trực tiếp
Theo ông Nguyễn Đức Hạnh – Giám đốc Công nghệ Thông tin, CTCP Tập đoàn Thiên Long, thực tế tại Việt Nam cũng phản ánh rõ khoảng cách này. Dù mức độ quan tâm và đầu tư vào AI ngày càng tăng, các ứng dụng có tác động trực tiếp đến doanh thu, chi phí và tốc độ vận hành vẫn còn hạn chế. Điều này cho thấy một khoảng trống lớn – nhưng đồng thời cũng là cơ hội. Những doanh nghiệp có thể đi trước trong việc xây dựng các use case hiệu quả sẽ có lợi thế cạnh tranh rất rõ rệt trong giai đoạn tới.

Từ góc độ triển khai, một hướng đi thực tế được nhấn mạnh là bắt đầu từ những bài toán nhỏ nhưng có tác động cao, nơi hiệu quả có thể được đo lường rõ ràng. Đây không chỉ là cách giảm rủi ro mà còn giúp xây dựng niềm tin nội bộ để mở rộng các sáng kiến AI.
Bên cạnh đó, việc xác định rõ mục tiêu, lựa chọn đúng công cụ và đối tác, cũng như đảm bảo dữ liệu sạch và sẵn sàng là những điều kiện tiên quyết. Quan trọng hơn, doanh nghiệp cần sẵn sàng thay đổi quy trình để phù hợp với AI, thay vì giữ nguyên cách làm cũ. Việc đưa KPI liên quan đến AI vào đánh giá nhân sự hay chuẩn bị đội ngũ vận hành sau triển khai không còn là lựa chọn, mà đang dần trở thành tiêu chuẩn mới.
Từ “dùng AI” đến “triển khai AI hiệu quả”
Khép lại sự kiện, có thể thấy một thông điệp xuyên suốt: trong một bối cảnh mà hàng nghìn tỷ USD đang được đổ vào AI nhưng hiệu quả vẫn chưa tương xứng, lợi thế sẽ không thuộc về những doanh nghiệp đầu tư nhiều nhất, mà thuộc về những doanh nghiệp hiểu đúng và triển khai đúng.
AI Workspace, ở góc độ đó, không chỉ là một xu hướng công nghệ, mà là một mô hình vận hành mới – nơi con người và “nhân sự số” cùng cộng tác để tạo ra giá trị.